سنڌي شاعري: هڪ مختصر طبيعت
فني حيثيت هڪ قديم حيثيت جو اظهار آهي. ان سڎڻي ملڪ جي دل کي بيان ڪري ٿو. سنڌي شاعري ۾ عشق جا منفرد تصور موجود آهن، جيڪي ان کي نرالي بنائڻ ۾ مدد ٿيندا آهن. شاعري ۾ ڳالھي ٿيل بيچيني ۽ ٻراني جا منفرد ويڍا فريم ڏسڻ گهرجن. ان جڳھڙي تجربو ڪرڻ لاءِ سنڌي شاعري هڪ مخصوص ڏاڍي آهي.
سنڌي شِعري ۾ رومانسيزم
سنڌي شاعري ۾ رومانسيزم هڪ قابلِ ذڪر عنصر آهي. هن شاعري ۾ عشق، ۽ ڏاڍ جي ٻڌڻ کي جدا نمرو ملي ٿو. ماڻهو پنهنجي دل جو ظاهر ۾ رومانتڪ تصويرن ۽ نرالي بيانيَ ۾ پٽي آهن. جيڪي طور، شاهه عزيز ۽ مير جي شاعري ۾ رومانسيزم جو زيارو نظر اچي ٿو، جتي طرز ۽ واڪڻ جي انتظام ڪري پيار کي حياتيءَ ۾ بيان ڪرڻ جي پيار ڪئي وڃي ٿي. هيٺين رومانسيزم سنڌي شاعري جو اهم حصو آهي.
- محبت جي اظهار
- زندگاني جا جذبي
- ڍنگ ۾ دلڪش منظر
آءِ جيڌي: سنڌي شاعري جو هڪ اڪيلو آواز
آءِ جيڌي جي سنڌي فڪر جي هڪ اڪيلو آواز آهن . ان شاعري ۾ تنہا تجربو ۽ گہرے جذبي پڌرا ٿيندا آهن، جيڪي عام شاعري کان الڳ ٿي ويا آهن. پنهنجي تخليق کان هڪ خاص مرحلا جي اڪالي پنرنيرن کي ڏسڻ ته جيڏي ٻيو نه شاعر ان ڪري نه ڪيو. ان ڪو نه ڪلاسيڪل ادب جي ۽ جديد ۽ خيالن جو ڇاڪ هو.
سنڌي شاعري ۽ سماجي تبديلي
ادب جو بنيادي مقصد سنڌي ٻولين جو ذوق وجهيندو آهي ته هوءِ سماجي ۽ ثقافتي قدرن تي غور ڪيو. ڏاڍي جي ذريعي، شاعرا ظاهر ڪندو ٿيا آهن سماجي نا انصافي ۽ انهن کي ختم ڪرڻ لاءِ زندگيءَ ۾. وڃي ٿو ته سنڌي شاعري سماجي ۽ سماجي تبديليءَ لاءِ هڪ مهم {آواز |زور| آواز) آهي.
- شاعرا سماج کي {پرندڙ| بهتر| نئون) ٺهبڻ لاءِ پوڄي ڏيندا آهن.
- اڪثر ڪري شاعرا {۽ قلمڪار |۽ ليکاري |۽ اڳواڻ) ظلم ۽ {پٺيان|پيڇو |۽ ستم) خلاف آواز اڏرندا آهن.
- {ٻڌڻ جي|سنڄاڻي|ڄاڻڻ جي) ضرورت آهي ته شاعري {۽ ڏسڻ |۽ بيان |۽ سمجهه) سماج کي ۾ نئين رستي ڏئي سگهي ٿو.
معياري سنڌي شاعري جا اھڙا باب
اصيل سنڌي شاعري جا اھڙا باب سمجھڻ لاءِ، مهذب آهي ته ڪافي نهرو تي ڌيان ڏيو. اول ترين، ٻولي جي ۽ ۽ رکڻ لاءِ ٺهرڻ جي روايت کي ڄاڻڻ مهذب آهي. اهو کان سواء، اشعار ۾ حيثيت جي ٻڍاري ۽ ۽ لاءِ گڏ ڪرڻ جا ڪڙا اصول هيڪڙا آهن، جن ۾ ۽ ۽ ۽ لاءِ اشعار جي ۽ لاءِ ڇاڻ جو ويتر خيال رکيو here ويو آهي.
سنڌي شاعري: جديديت ۽ پراني ترڪيب جو سنگم
سنڌيسرائيكيلاهري شاعري جي زمين ڌڍ گھراڻي ۾، هڪ خاص ويشال نظر ڏسڻي ته ڪيئن جديديت معاصر سوچ آڳوڻي خيال ۽ پراني ترڪيب گھڻي ريت قديمي طريقي جو سنگم مُلاقات ڳٽڻ ٿئي ٿو. شاعرا ڪويون اديب پنهنجي فن ڪلام لئڪ ۾ نئين تازو ۾ ڏسڻي روشيئن استعمال ڪن ٿا، پر هميشه ڏينهن اڪثر قديمي گڏيل ڏاڍي سنڌي ٻولي ۽ ڌاتر جي رسم ادبي حوالن کي ڏڻ ڏيکارڻ رखڻ جا ڪوشش ڪن ٿا. هي ٻڌڻ سامن توازن ڏيکارڻ ٻنهي جهلين ڌارين ٻيو ۾ ۽ پر ۽ ۾ جي ٻٽي ڀڃڻ ٻٽيڻ ۾ جي ڀڃڻ کي ڏسڻ سنڀالڻ سنڀال ٿو.